Cover De val van de Berlijnse Muur: de vergissing die de Koude Oorlog beëindigde
← Alle afleveringen

Het Beslissende Kwartier

De val van de Berlijnse Muur: de vergissing die de Koude Oorlog beëindigde

9 november 1989 · ±15 min

Het is negen november negentiennegenentachtig. De DDR staat op het punt van instorten. Al maanden vluchten honderdduizenden Oost-Duitsers via Hongarije en Tsjechoslowakije naar het Westen. In de steden groeien de demonstraties. Partijleider Erich Honecker is afgetreden, zijn opvolger Egon Krenz probeert de druk te verlichten met nieuwe reisregels.

Om zeven minuten voor zeven geeft Günter Schabowski, woordvoerder van de SED, een persconferentie. In zijn handen houdt hij een vel papier met de nieuwe reisregels. Hij heeft het niet gelezen. Iemand heeft het hem vlak voor de persconferentie gegeven met de mededeling: dit mag je vandaag aankondigen.

Een Italiaanse journalist vraagt wanneer de regels ingaan. Schabowski kijkt naar zijn papier. Zoekt. Vindt niets. En zegt: sofort, unverzüglich. Meteen, onmiddellijk.

De woorden gaan de lucht in. Heel de DDR kijkt mee via de ARD. In de appartementen van Oost-Berlijn gaan de televisies aan. Mensen trekken jassen aan. Ze gaan de deur uit. Ze lopen naar de grensposten.

Bij de Bornholmer Strasse staat luitenant-kolonel Harald Jäger voor een onmogelijke situatie. Zijn orders zijn niet veranderd: de grens is gesloten. Maar de menigte groeit. Om drieëntwintig uur dertig neemt hij zelf een beslissing. Hij geeft zijn bewakers opdracht de slagboom te openen. Geen instructies van boven. Geen toestemming van de partij.

Vijftien minuten later was de Berlijnse Muur voorbij.

Wat als Schabowski het formulier wél had gelezen? Zou er geweld zijn gekomen? Een Tiananmenplein aan de Spree?

#geschiedenis #Nederland #beslissend moment #Berlijnse Muur #Günter Schabowski #Harald Jäger #Koude Oorlog #DDR #1989
Deel deze aflevering