Om 07:55 uur vallen de eerste Japanse bommen op Pearl Harbor, vijftien minuten later ligt de Amerikaanse Pacifische Vloot in puin en is het isolationisme voorgoed voorbij.
De zon hangt laag boven het water van Pearl Harbor. Het is zondag 7 december 1941, zeven uur vijfenvijftig in de ochtend. Gouden licht valt op de rompen van acht slagschepen, zij aan zij afgemeerd langs Ford Island. De Amerikaanse Pacifische Vloot rust. Matrozen slapen uit na een zaterdagavond aan wal. Op de dekken is het stil. Ergens speelt een radio. De geur van koffie drijft uit een kombuis. Boven de noordelijke bergen verschijnen stippen aan de hemel. Eerst tientallen. Dan meer dan vijftig. In de cockpit van de voorste bommenwerper kijkt commandant Mitsuo Fuchida naar beneden. Hij ziet de slagschepen liggen. Geen luchtafweer. Geen gevechtsvliegtuigen in de lucht. Het sein Tora, Tora, Tora is om zeven uur drieënvijftig al verstuurd, de code voor 'Aanval, verrassing bereikt.'
De weg naar oorlog
Om te begrijpen waarom Japanse piloten die zondagochtend boven Hawaii vliegen, moeten we tien jaar terug in de tijd. In 1931 bezet Japan Mantsjoerije. In 1937 volgt een grootschalige invasie van China. Het Japanse keizerrijk wil domineren: grondstoffen, olie, rubber, de rijkdommen van Zuidoost-Azië. De Verenigde Staten kijken toe met groeiende onrust. President Franklin Roosevelt probeert een balans te vinden tussen diplomatie en druk. In de zomer van 1941 slaat Amerika terug met het krachtigste wapen dat het heeft zonder oorlog te voeren: een olie-embargo. De Japanse oorlogsmachine dreigt droog te vallen.
In Tokio besluiten de militaire leiders dat onderhandelen geen optie meer is. Admiraal Isoroku Yamamoto, opperbevelhebber van de Gecombineerde Vloot, krijgt opdracht een plan te ontwikkelen. Hij kent Amerika, hij heeft er gestudeerd. Hij weet dat zijn land een lange oorlog tegen de industriële reus niet kan winnen. Maar één verpletterende slag, denkt hij, kan tijd kopen. En die slag moet Pearl Harbor treffen.
Vijftien minuten chaos
Om zeven uur vijfenvijftig beginnen de eerste bommen te vallen. De torpedovliegtuigen komen het laagst binnen, scheren over het wateroppervlak. Hun torpedo's raken doel in de ondiepe haven. Op de slagschepen ontwaken mannen in chaos. Het geluid van explosies. Het trillen van staal. Sirenes die beginnen te loeien. Sommigen denken eerst aan een oefening. Dan zien ze het vuur, de rookpluimen, de rode cirkel op Japanse vleugels.
De West Virginia wordt als eerste zwaar getroffen, zeven torpedo's slaan in haar romp. Maar het is de Oklahoma die het zwaarst lijdt. Torpedo's raken het schip in snelle opeenvolging. Het helt. Vijf graden. Tien graden. Twintig. Binnen twaalf minuten na de eerste treffer ligt de Oklahoma ondersteboven in het water. Vierhonderdnegenendertig bemanningsleden zitten gevangen in de romp.
Op Battleship Row is het volle chaos. Bommen regenen neer. Luchtafweergeschut komt langzaam op gang. Matrozen rennen naar hun posten, sommigen halfnaakt, recht uit hun kooien. Anderen springen in het water om brandende olie te ontwijken. Een tweede golf Japanse vliegtuigen volgt rond tien uur. Rond tien uur dertig is het voorbij.
De balans
Als de laatste Japanse vliegtuigen zich terugtrekken, tellen de Amerikanen de schade. Negentien marineschepen vernietigd of zwaar beschadigd. Meer dan driehonderd vliegtuigen verwoest, de meeste op de grond. Meer dan vierentwintighonderd doden. Elfhonderdachtenzeventig gewonden. In militaire termen is de aanval een tactisch meesterwerk. Toch mist Japan zijn belangrijkste doelen. De twee Amerikaanse vliegdekschepen, de Enterprise en de Lexington, zijn op zee en ontsnappen aan de verwoesting.
De volgende dag, 8 december 1941, spreekt president Roosevelt het Congres toe. Zijn openingszin gaat de geschiedenis in: Yesterday, December 7, 1941, a date which will live in infamy. Een datum die zal voortleven in schande. Roosevelt vraagt om een oorlogsverklaring. Het Congres stemt met vierhonderdzevenentachtig stemmen voor, slechts één tegen. De Verenigde Staten zijn in oorlog met Japan. Drie dagen later verklaren Duitsland en Italië de oorlog aan Amerika. Het conflict is nu werkelijk mondiaal.
Waarom dit kwartier beslissend was
Het isolationisme dat Amerika decennialang had gedefinieerd, verdwijnt in de rook boven Pearl Harbor op 7 december 1941. De industriële reus ontwaakt. Fabrieken schakelen over op oorlogsproductie. Miljoenen mannen melden zich voor dienst. Admiraal Yamamoto had gezegd dat hij zes maanden wild tekeer kon gaan, maar daarna geen succes meer verwachtte. Hij kende de immense industriële capaciteit van Amerika. De woede die door het land trekt, zal groter blijken dan welke bom dan ook. In vijftien minuten verandert niet alleen de koers van de oorlog, maar de rol van Amerika in de wereld, voorgoed.